۱۳۹۲ فروردین ۱, پنجشنبه

سایه دراز اسد

جنگ داخلی در سوریه بحران های خونین را در کشور همسایه تشدید می کند
سیاستمداران لبنان اکنون دربارۀ رئیس سازمان امنیت و انتخابات دچار اختلافند، اما در اصل همواره موضوع تنها سوریه است. استعفای نخست وزیر لبنان نجیب میقاتی را بدون در نظر گرفتن جنگ در سوریه نمی توان درک کرد. و بحران سیاسی در لبنان نیز بعد از استعفای میقاتی احتمالاٌ بدون توجه به بحران سوریه حل شدنی نیست. میقاتی، تاجر سنی مذهب از طرابلس، روز جمعه بعد از دو سال از سمت خود استعفا کرد.
گرچه دو سال قبل حزب الله دولت سعد حریری را ساقط کرده و میقاتی را به نخست وزیری رسانده بود اما این آخری مانع تمدید دورۀ کاری اشرف ریفی رئیس سازمان امنیت نیروهای مسلح شده بود. بعد از مرگ ژنرال سازمان امنیت وسام الحسن در اکتبر، ریفی یکی از آخرین مرتبطان به جناح مخالف به رهبری حریری به نام « ۱۴ مارس» بود. به این ترتیب حزب الله فشار آورد که ریفی کنار گذاشته شود. تلاش میقاتی نیز برای ایجاد کمیسیونی جهت انتخابات مجلس در ژوئن بر اثر مخالفت حزب الله ناکام ماند.
بسته به نظرهای مختلف، لبنان را تا ۱۵ سال نداشتن رهبری منسجم تهدید می کند. یا اینکه حزب الله و مخالفان به رهبری حریری همۀ مسائل را یکبار برای همیشه حل می کنند. اولین پیش بینی را نبیه بری رئیس مجلس ارائه کرد که می خواست با دورنمای وحشتناکی که مطرح می کند رقیبان را به توافق وادارد. او به روزنامۀ الحیات گفت حتی «فقط یکساعت گفتگو» می تواند مهم باشد. برعکس، نخست وزیر سابق فواد سینوره رئیس فراکسیون «آینده» یعنی بزرگ ترین حزب در جناح « ۱۴ مارسِ» حریری، گفت: «استعفای دولت پنجره ای گشوده است.» به زعم او اکنون می توان به بازگشت به گفتگوی ملی فکر کرد.
رئیس جمهور لبنان میشل سلیمان در سال ۲۰۱۲ خواستار گفتگوی ملی شده بود. در این راستا رقیبان سیاسی در لبنان توافق کرده بودند که این کشور در بحران سوریه بی طرف بمانند. با این وجود هم هواداران سنیِ حریری و هم حزب الله وعدۀ بی طرفی خود را زیرپا گذاشتند. لبنان بین هواداران و مخالفان اسد دو دسته شده است. حزب الله لبنان از حکومت سوریه با نفر و سلاح حمایت می کند. سنی ها لبنان به نوبۀ خود با شورشیان سوریه ابراز همبستگی می کنند. در این و آن سوی مرز سنی های افراطی وجود دارد.
در هیچ کجا این دو دستگی آشکارتر از موطن میقاتی یعنی طرابلس نیست. در آنجا اخیراٌ دوازده نفر بر اثر درگیری بین محله های سنی و علوی نشین کشته شدند. علوی ها، یک گروه شیعه تبار که خانوادۀ اسد هم به آنها تعلق دارد و سنی ها از زمان جنگ داخلی لبنان از هم نفرت دارند. جنگ سوریه این دوگانگی را از نو مشتعل ساخته است. میقاتی، یک سنی میانه رو، برای بسیاری از سنی ها طرفدار حزب الله و سوریه وایران حساب می شود.
اتفاقاٌ چون لبنان در کنار عراق به عنوان کشوری محسوب می شود که از همه بیشتر احتمال سرایت خشونت به آن در پی جنگ داخلی سوریه می رود، تمای طرف های درگیر در داخل و خارج می کوشند جلوی بدترین کار را بگیرند. فروپاشی لبنان از آغاز قیام علیه اسد محتمل است. به نظر عالم علوم سیاسی هلیل قشان از دانشگاه آمریکایی بیروت جناح های مختلف در لبنان در مرحلۀ انتظار به سر می برند: عربستانسعودی و سوریه، میانجیگران بعد از جنگ داخلی لبنان، در این فاصله دشمن خونی هم شده اند، ایران – متحد اسد و حزب الله – ضعیف شده است، خلاصه: مناسبات قدرت در منطقه در تغییر است. قشان به نشریۀ لبنانی دیلی استار گفت: «اوضاع منطقه باید تغییر کند تا بازیگران در لبنان پی به وزن سیاسی خود ببرند.» به گفتۀ وی در غیر اینصورت هیچکس در لبنان دربارۀ «چیز مهمی» توافق نخواهد کرد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر